Reżyser pokaże film o Stalagu IF Sudauen i opowie o losach jeńców

W Suwałkach przypomniana zostanie jedna z najmroczniejszych kart wojennych na północnym Podlasiu – pokaz dokumentu z udziałem reżysera Krzysztofa Dawida Kowalewskiego. Sala wypełni się świadectwami i pytaniami o pamięć, a wstęp na seans będzie bezpłatny. To propozycja dla tych, którzy chcą zrozumieć lokalną historię poza podręcznikowym ujęciem.

• Gorzka historia obozu w Suwałkach
• Film i twórca przybliżają Stalag IF Sudauen

Gorzka historia obozu w Suwałkach

Na terenie dzisiejszych Suwałk, w latach 1941–1944, funkcjonował obóz jeniecki znany najpierw jako Oflag 68, a później – po zmianie statusu – jako Stalag IF Sudauen. W oficjalnych zestawieniach przywoływana jest liczba 46 000 jeńców, którzy zginęli tam w wyniku głodu, chorób i przymusowej pracy. W obozie przetrzymywano głównie żołnierzy sowieckich, ale trafiali tam też Polacy, Francuzi i duża grupa Włochów.

O istnieniu i funkcjonowaniu obozu przypomina jedyna monografia poświęcona temu miejscu – książka Edmunda Sobonia „Piekło pod niebem suwalskim”, która stała się impulsem do powstania filmu dokumentalnego. Przypomnienie takich miejsc pomaga zrozumieć lokalne uwarunkowania pamięci i konsekwencje wojennego chaosu dla społeczności regionu.

Film i twórca przybliżają Stalag IF Sudauen

Autorem dokumentu jest Krzysztof Dawid Kowalewski. Prace nad filmem wsparło stypendium artystyczne przyznane twórcy przez prezydenta Suwałk – Czesława Renkiewicza w lutym 2021 roku. Uroczysta premiera obrazu odbyła się 1 września 2022 roku w kinie Cinema Lumiere w Suwałkach. Od tamtej pory dokument docierał do kolejnych widzów – pokazy z udziałem autora zgromadziły łącznie kilkadziesiąt tysięcy widzów i często kończyły się rozmowami o kulisach powstawania filmu oraz uzupełnieniami wątków zaprezentowanych na ekranie.

Organizatorzy zapraszają na pokaz z udziałem reżysera; wstęp wolny. Publiczne spotkania po projekcjach dają możliwość zadania pytań, poznania materiałów źródłowych użytych w filmie oraz usłyszenia o procesie dokumentacyjnym – od pracy z archiwami po rozmowy ze świadkami.

Kluczowe informacje w pigułce

• Okres funkcjonowania obozu: 1941–1944
• Szacowana liczba ofiar: 46 000
• Książka źródłowa: Edmund Sobon – Piekło pod niebem suwalskim
• Stypendium dla reżysera: luty 2021
• Premiera filmu: 1 września 2022 w Cinema Lumiere
• Wstęp na pokaz: wolny

Dla mieszkańców regionu wydarzenie to więcej niż seans filmowy – to zaproszenie do rozmowy o pamięci i edukacji. Film może służyć jako materiał uzupełniający na lekcje historii, punkt wyjścia dla spotkań międzygeneracyjnych oraz impuls do lokalnych inicjatyw upamiętniających. Warto zwrócić uwagę na sposob prezentacji źródeł i relacji świadków – to elementy, które pomagają odróżnić dokumentalny ogląd od uproszczonych narracji.

na podstawie: Gmina Augustów.